Kars’ın Akyaka ilçesinde, Ermenistan sınırının hemen yanı başında bulunan ve yaklaşık bin yıllık geçmişe sahip Kız Kalesi, yıllar içinde yaşadığı bakımsızlık ve zorlu doğa koşulları nedeniyle yok olma riskiyle karşı karşıya. Tarihi ve stratejik konumu ile Ani Ören Yeri’ne benzerliği dikkat çeken bu eşsiz yapının, restore edilerek turizme kazandırılması gerektiği vurgulanıyor.
Kalkankale köyü sınırları içinde, Karahan Çayı’nın batısında yer alan Kız Kalesi, M.S. 10. yüzyılda inşa edilen önemli bir savunma yapısı olarak tanınıyor. Horasan harcı ve düzgün kesme tüf taşlarının kullanıldığı kale, geçmişte üç aşamalı bir sur sistemine sahipti; ancak günümüzde yalnızca tek bir yüksek burcu ayakta kalmayı sürdürüyor. Mimari özellikleri dolayısıyla Ani Ören Yeri’ndeki yapılarla büyük benzerlik gösteren kale, bölgenin tarihi derinliğini gözler önüne seriyor.
Uzmanlar, kalenin sadece bir savunma yapısı olmanın ötesinde, bölge mimarisinin eşsiz bir örneği olduğuna dikkat çekiyor. Ancak, bu tarihi yapıya gereken koruma ve restorasyon çalışmaları bugüne kadar yapılmadı. Kalkankale Muhtarı Metin Okçu ve çevre köylerin temsilcileri, kalenin kötü durumunu yetkililere bildirmek üzere çeşitli girişimlerde bulundular. Muhtar Okçu, “Kız Kalesi, bizim için hem stratejik hem de tarihi açıdan büyük bir öneme sahip. Restorasyon ve yol düzenlemeleri yapılması, bu bölgenin turizme kazandırılması açısından hayati önem taşıyor. Sınır kapısının açılması halinde burası çok daha değerli bir yer haline gelecek,” dedi.
Küçük Aküzüm Muhtarı Teoman Gelekçi ise kalenin muazzam yapısını öne çıkararak, “Kars Kalesi kadar görkemli ve yüksek bir yapı. Burayı mutlaka ziyaret etmek gerekiyor,” ifadelerini kullandı. Tescilli bir kültür varlığı olmasına rağmen yetersiz koruma önlemleri, kaleyi definecilerin hedefi haline getiriyor. Bilgilendirme tabelalarının eksikliği ve çevre düzenlemesinin olmaması, ziyaretçilerin bölgeye ulaşmasını zorlaştırıyor. Eğer acil müdahale edilmezse, Anadolu tarihinin bu sessiz tanığı tamamen yok olma riskiyle karşı karşıya kalacak.
