Bakü ile Brüksel arasında artan enerji trafiği, Avrupa’nın enerji güvenliği ekseninin yeniden şekillenip şekillenmeyeceği sorusunu gündeme getiriyor. Azerbaycan devlet petrol şirketi SOCAR’ın İtalya’daki önemli hamlesi, TAP ve TANAP boru hatlarının genişletilmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimlerin yarattığı baskılar, Avrupa’nın enerji haritasının yeniden çizilip çizilmeyeceği sorusunu tartışmaya açıyor.
SOCAR’ın İtalya enerji devi Italiana Petroli’yi satın alması, Avrupa’nın enerji güvenliği stratejilerinde sessiz bir değişimin habercisi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin Bakü’yü ziyaret etmesiyle birlikte, Azerbaycan gazetecisi Nigar İbrahimova, Avrupa’nın enerji güvenliği yaklaşımının değiştiğini belirtiyor. Meloni’nin Erivan’daki Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi’nin ardından Bakü’ye geçmesi, bu yeni stratejinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
SOCAR’ın Italiana Petroli’yi satın almasıyla birlikte, Azerbaycan artık sadece gaz iletiminde değil, İtalya içindeki enerji dağıtım ağının önemli bir parçası haline geliyor. Bu satın alma, iki rafineri, yıllık 10 milyon ton işleme kapasitesi ve 4 bin 500 akaryakıt istasyonu gibi geniş bir altyapıyı kapsıyor. Hazar’dan gelen Azerbaycan gazı, Trans Adriatik Boru Hattı (TAP) üzerinden Avrupa’ya ulaşırken, Azerbaycan petrolü de İtalya’daki rafineriler aracılığıyla Avrupa pazarına dağıtılıyor.
Azerbaycan, halihazırda 16 Avrupa ülkesine enerji sağlıyor ve SOCAR’ın Avrupa’daki en büyük akaryakıt istasyonu ağı, 200’den fazla noktayla İsviçre’de bulunuyor. İbrahimova, son dönemde Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Çekya Başbakanı Andrej Babiš ve AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas gibi üst düzey yetkililerin Bakü ziyaretlerinin, enerji, Orta Koridor ve güvenlik konularında yoğun görüşmelerin yapıldığına dikkat çekiyor.
TAP, İtalya’ya bugüne kadar toplamda 47.5 milyar metreküp gaz iletti ve bu hat 2025 yılı itibarıyla İtalya’nın gaz talebinin yaklaşık yüzde 16’sını karşılayacak. Azerbaycan’ın 2025 yılında İtalya’ya yapacağı gaz ihracatı ise 9.5 bcm seviyesine ulaşacak. Meloni, Aliyev ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Azerbaycan’ın enerji arzının Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesinin ardından İtalya’nın enerji güvenliği için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Sonuç olarak, Bakü-Brüksel hattındaki yoğun trafik, Avrupa’nın enerji stratejilerinde köklü değişikliklere işaret ediyor ve bu durum, bölgedeki jeopolitik dengeleri de etkileyecek gibi görünüyor.
